TOP MAP EXIT
 
 
ΔΙΚΑΣΤΗΣ
 
     
 

Ο/η δικαστής είναι μέλος της δικαστικής εξουσίας που ασκεί τα καθήκοντά του/της ανεξάρτητα, αποφασίζοντας μόνο σύμφωνα με το Ελληνικό Σύνταγμα και το νόμο.
Η επιθεώρηση των τακτικών δικαστών ενεργείται από δικαστές ανώτερου βαθμού καθώς και από τον Εισαγγελέα και τους Αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τους ορισμούς του νόμου. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης είναι αρμόδιο για την υπηρεσιακή κατάσταση των δικαστικών λειτουργών.

Τα Ποινικά Δικαστήρια δικάζουν εγκλήματα (ποινικά αδικήματα) και επιβάλλουν ποινές στους δράστες σύμφωνα βάσει των προβλεπόμενων από το νόμο ποινών. Κατά το Σύνταγμα, άρθρο 96 παράγραφος 1:

Στα τακτικά ποινικά δικαστήρια ανήκει η τιμωρία των εγκλημάτων και η λήψη όλων των μέτρων που προβλέπουν οι ποινικοί νόμοι.

Στην Ελλάδα τα ποινικά δικαστήρια είναι: Άρειος Πάγος, Εφετεία, Πλημμελειοδικεία, Πταισματοδικεία.

Κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας μπορεί να εμπλέκονται διάφοροι δικαστές:
δικαστής στο στάδιο της έρευνας, στο δικαστήριο, και οι εφέτες των εφετείων και του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, δηλαδή στα στάδια της έρευνας και της εξέτασης, ο δικαστής ενδέχεται να εγκρίνει μέτρα με σκοπό να διασφαλίσει ότι πράξεις, όπως επιβολή περιοριστικού μέτρου, διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, έρευνες σε χώρους κατοικιών, δεν παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα ή ότι, αν το κάνουν, η έρευνα το δικαιολογεί και περιορίζονται στο απολύτως απαραίτητο.
Στο στάδιο της δίωξης, ο εξεταστής δικαστής είναι επιφορτισμένος να αποφασίσει εάν η απόφαση που έλαβε η Εισαγγελία στο τέλος του σταδίου της έρευνας ήταν ή όχι κατάλληλη. Για το σκοπό αυτό, θα εξετάσει τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά το στάδιο της έρευνας, καθώς και τυχόν άλλα αποδεικτικά στοιχεία που θεωρεί ότι πρέπει να συγκεντρωθούν ή στοιχεία που υποβλήθηκαν στο στάδιο της εξέτασης τα οποία θεωρεί σχετικά.
Μετά τη λήψη της δικογραφίας, ο δικαστής προγραμματίζει την ημερομηνία της δίκης και εκδίδει πρόσκληση ή ειδοποίηση σε όλα τα άτομα που πρέπει να συμμετάσχουν στη διαδικασία.
Στο στάδιο της δικης, ο/η δικαστής έχει δύο κύρια καθήκοντα:
- πρώτον, να προεδρεύει της δίκης. Ο δικαστής είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση της υπόθεσης, διασφαλίζοντας ότι όλα κυλούν κανονικά και πειθαρχημένα, ότι τα αποδεικτικά στοιχεία παρέχονται και οι συμμετέχοντες στη διαδικασία έχουν την ευκαιρία να τα εξετάσουν και να τα ρωτήσουν.
- δεύτερον, να αποφασίσει βάσει των αποδεικτικών στοιχείων εάν ο κατηγορούμενος πρέπει να καταδικαστεί ή να αθωωθεί και, εάν καταδικαστεί, ποια ποινή πρέπει να επιβληθεί. Εάν υπάρχει αξίωση αποζημίωσης, ο δικαστής πρέπει επίσης να αποφασίσει για αυτήν την αξίωση. Ο δικαστής είναι υπεύθυνος για τη σύνταξη της απόφασης, την ανάγνωση δυνατά στην αίθουσα του δικαστηρίου σε προγραμματισμένη ημερομηνία και την επεξήγησή της στους συμμετέχοντες στη διαδικασία, ιδιαίτερα στον κατηγορούμενο και στο θύμα, εάν είναι παρών.

Στις υποθέσεις που αφορούν τα πιο σοβαρά εγκλήματα, το δικαστήριο απαρτίζεται από τρεις δικαστές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένας από τους δικαστές ορίζεται πρόεδρος και καθήκον του/της είναι να προεδρεύει της δίκης, αλλά οι άλλοι δύο δικαστές μπορούν επίσης να παρέμβουν. Η απόφαση λαμβάνεται με την πλειοψηφία των τριών δικαστών.
Μία από τις αρμοδιότητες των δικαστών του εφετείου είναι να σταθμίσουν και να αποφασίσουν για τις προσφυγές που έχουν υποβληθεί στα Εφετεία και στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Ο δικαστής κατέχει πτυχίο νομικής και έχει ολοκληρώσει ειδικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα για δικαστές στην Εθνική Σχολή Δικατικών Λειτουργών.
Εάν πιστεύετε ότι ένας δικαστής δεν σεβάστηκε τα δικαιώματά σας, θα πρέπει να το αναφέρετε στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο.